सांकेतिक भाषा व्याख्या व संकल्पना

■ सांकेतिक भाषा

स्पर्धा परीक्षांच्या बुद्धिमत्ता चाचणीमध्ये सांकेतिक भाषा, कोडिंग-डिकोडिंग एक महत्त्वाचा विषय असून सर्वात जास्त गुण मिळवून देणारा विषय देखील आहे. सांकेतिक भाषेवर जे प्रश्न असतात त्याची काठिण्यपातळी ही परीक्षेच्या प्रकारानुसार बदलत असते. येथे आपण सांकेतिक भाषेचे प्रकार, प्रश्न, उत्तरे, स्पष्टीकरण पहाणार आहोत.

■ सांकेतिक भाषा, कोडिंग-डिकोडिंग

कोडिंग डिकोडिंग हा तर्कशक्तीचा सर्वात महत्त्वाचा विषय असून तुम्हाला तुमच्या अंतिम निवडीसाठी आवश्यक असलेले अतिरिक्त गुण वाढवण्यास मदत होते.आम्ही तुम्हाला कोडिंग- डिकोडिंग तर्क युक्त्या उदाहरणांसह देत करत आहोत, ज्यामुळे स्पर्धा परीक्षांमध्ये हे प्रश्न लवकर सोडवता येतील.ज्याचा तुम्हला नक्की फायदा होईल.

■ सांकेतिक भाषा 【कोडिंग-डिकोडिंग】 म्हणजे काय?

सांकेतिक भाषा हा तार्किक तर्क अभ्यासाचा एक भाग असून जो विशिष्ट अशा नियमांचा वापर करून शब्द, संख्या आणि अक्षरे किंवा दोन्हीचे मिश्रण विशिष्ट पॅटर्न किंवा कोडमध्ये करण्यासाठी वापरला जातो. डीकोडिंग ही दिलेल्या सांकेतांकमधून शब्द किंवा संख्या पुनर्प्राप्त करण्याची प्रक्रिया आहे.

कोडिंग :- कोडिंग ही एक विशिष्ट कोड 【सांकेतांक】 किंवा पॅटर्नमधील काही नियमांवर आधारित शब्द, अक्षर, संख्या किंवा दोन्हीचे मिश्रण कूटबद्ध करण्यासाठी वापरली जाणारी प्रक्रिया आहे.

डीकोडिंग :- : डीकोडिंग ही प्रक्रिया आहे जी दिलेल्या फॉर्ममधून मूळ फॉर्ममध्ये नमुन्यांची डिक्रिप्ट करण्यासाठी वापरली जाते.

दिलेल्या तक्त्यामध्ये इंग्रजी वर्णमालेचे स्थान मूल्य आणि उलट दिशेत स्थान मूल्य दिलेले आहे, ज्याचा फायदा अशा प्रकारचे प्रश्न सोडवताना नक्की होईल.

■ सांकेतिक भाषेचे प्रकार

◆ बायनरी कोडिंग-डिकोडिंग 【सांकेतिक भाषा】
या प्रकारच्या कोडिंग-डिकोडिंगमध्ये दशांश संख्या 0 किंवा 1 सारख्या बायनरी संख्यांच्या स्वरूपात कोड केलेल्या असतात.ज्या संख्येचा आधार 2 असतो त्याला बायनरी संख्या म्हणून ओळखले जाते. बायनरी संख्या 0 आणि 1 च्या पूरकांनी बनविली जाते. तर, कोडेड बायनरी नंबरमध्ये दोन प्रक्रिया असतात. एक म्हणजे बायनरीचे दशांश रूपांतर आणि दुसरे म्हणजे दशांशचे बायनरीमध्ये रूपांतर.

◆ अक्षर ते अक्षर सांकेतिक भाषा
अक्षर ते अक्षर सांकेतिक भाषेत, आपणास अक्षरांमधून वाक्यांश प्राप्त करणे आवश्यक असून निश्चित नमुन्यानुसार किंवा कोडनुसार सेट केलेल्या अक्षरांमधून वाक्ये मिळवणे हा अक्षर ते अक्षर कोडिंगवरील मुख्य विषय आहे. सर्वसाधारणपणे अक्षरांमधून वाक्ये मिळवणे म्हणजे विशिष्ट शब्द/संदेश कोड करणाऱ्या मार्गदर्शक तत्त्वाचा उलगडा करण्याची क्षमता तपासणे. या प्रकारच्या कोडिंग-डिकोडिंगमध्ये, शब्दांची वर्णमाला बेरीज, वजाबाकी इत्यादी विविध क्रियांसह जोडली जाते.

◆ चीनी कोडिंग-डिकोडिंग
या प्रश्नांमध्ये, समान अर्थ असलेल्या परंतु वेगवेगळ्या क्रमाने असलेल्या सर्व शब्दांची संहिता आपणांस शोधावी लागते.

◆ सशर्त कोडिंग-डिकोडिंग
या प्रकारच्या कोडिंग-डिकोडिंग प्रश्नामध्ये, काही अटी आणि ऑपरेशन्स लागू करणे आवश्यक असून या अटी समजून घ्याव्या लागतील आणि नंतर प्रश्नांची उत्तरे द्यावी लागतील.

◆ संख्या ते संख्या कोडिंग-डिकोडिंग
तर्क क्षमता विभागातील कोडिंग-डिकोडिंग प्रश्नाच्या या प्रकारात, विविध स्वरूपात फक्त संख्या वापरली जातात.

◆ अंक-अक्षर कोडिंग-डिकोडिंग
या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये MAT14, XYZ10, इत्यादी सारखी अक्षरे आणि संख्या वापरली जातात.

■ सांकेतिक भाषा युक्त्या
सांकेतिक भाषा ट्रिक्सः कोडिंग-डिकोडिंग बुद्धिमत्ता विषयातून विचारलेल्या प्रश्नांची संख्या बहुतेकदा जास्त असते आणि जरी ते वेळखाऊ वाटत असले तरी ते सोडवणे सोपे असते आणि हा तर्कविभागाचा स्कोअरिंग विषय असून येथे आपण कोडिंग- डिकोडिंग रिझनिंग प्रश्न सोडवण्यासाठी काही युक्त्या आणि संकल्पना दिल्या आहेत त्या पहाणार आहोत.

■ सांकेतिक भाषा ट्रिक्स

» आपणास प्रश्नात दिलेल्या संकेतांकचे स्वरूप समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.आपण ट्रायल पद्धत वापरू शकता आणि विविध नियम तपासू शकता.

» कोडिंग-डिकोडिंग प्रश्न सोडवताना दोन संज्ञांमधील संबंध शोधण्याचा प्रयत्न करा, दिलेला शब्द आणि त्याचे कोड्स प्रथम प्रथम पाहून घ्या.

» कोडिंग-डिकोडिंग प्रश्नांचा प्रयत्न करताना पहिली गोष्ट किंवा त्यांना चरण-दर- चरण तपासा. कोड तपासा आणि नमुना काढा. कोड दिसताच नमुना स्पष्टपणे दिसेल हे महत्त्वाचे आहे. कोडची अक्षरे व्यवस्थित आणि पुनर्रचना करून पॅटर्न - लॉजिक जुळवण्याचा प्रयत्न करा.

» आपण कोट सुलभ करण्यासाठी आणि अनावश्यक मूल्ये काढून टाकण्यासाठी निर्मूलन पद्धत वापरू शकता.

» दैनंदिन प्रश्नमंजुषांवरील प्रश्नांचा समूह सोडवणे तुमच्या तयारीसाठी उपयुक्त ठरेल.

या सर्वामुळे आपला सराव होईल त्यामुळे अशा प्रकारचे प्रश्न सोडवताना आपणास नक्कीच फायदा होईल.

वरील सांकेतिक भाषा या टॉपिकवरील माहिती आपणांस कशी वाटली तसेच काही चुका अथवा सुधारणा असतील तर कमेंट बॉक्स मध्ये नक्की कळवा?
वरील माहिती आपण पहा आणि आवडल्यास इतरांना ही नक्की Share करा.
धन्यवाद...!!