बैठक व्यवस्था 【Seating Arrangement】

बैठक व्यवस्था-Seating Arrangement

बैठक व्यवस्था बुद्धिमत्ता चाचणीचा महत्त्वाचा घटक असून बैठक व्यवस्थेचे प्रश्न आपली तार्किक क्षमता तपासण्यासाठी तसेच समस्येचे निराकरण करण्यासाठी विचारले जातात. त्यामुळे सर्व प्रकारच्या परीक्षांमध्ये बैठक व्यवस्थेवर  3 ते 4 प्रश्न विचारले जातातच. चला तर मग आपण बैठक व्यवस्थेचे प्रश्न कसे सोडवायचे आणि त्याचा अभ्यास कसा करायचा याबद्दल माहिती पाहुया.

बैठक व्यवस्था विश्लेषण

तर्कामध्ये, जेव्हा व्यक्तींच्या बसण्याच्या आधारे काही तपशील व माहिती दिली जाते आणि ती माहिती आणि सूचनांनुसार त्यांची व्यवस्था केली जाते, तेव्हा त्याला आसनव्यवस्था आधारित प्रश्न म्हणतात. आसन व्यवस्थेवरील तर्कसंगत प्रश्नांमध्ये आसन व्यवस्था सरळ रेषेत, वर्तुळाकार, आयताकृती किंवा इतर कोणत्याही प्रकारे असते.

बैठक व्यवस्था प्रश्न सोडवण्यासाठी ट्रिक्स

दिलेल्या अटीनुसार बसण्याची व्यवस्था शोधावी लागेल आणि नंतर प्रश्नाचे आवश्यक उत्तर शोधावे लागेल. हे एक कोडे आहे आणि उत्तर तर्कशुद्धपणे शोधले जाऊ शकते. सरावासाठी काही महत्त्वाचे आसन व्यवस्था तर्कसंगत प्रश्न आहेत जे  आगामी परीक्षेच्या दृष्टीने महत्वपूर्ण असतील

बैठक व्यवस्थेचे प्रश्न सहज आणि त्वरीत सोडवण्यासाठी प्रभावी आसन व्यवस्थेच्या ट्रिक्सचे अनुसरण करणे आवश्यक आहे. आसन व्यवस्थेच्या प्रश्नांना दिशा आणि कोडे सोडवण्याचे कौशल्य चांगले असणे आवश्यक आहे. आसन व्यवस्थेच्या ट्रिक्स परीक्षेच्या तयारीला मदत करतात

» प्रथम प्रश्न काळजीपूर्वक वाचावा

» दिलेल्या सर्व अटी व सूचना समजून घ्या

» दिलेल्या परिस्थितीनुसार एक साधी आकृती काढा

» प्रश्नात विचारलेल्या विशिष्ट व्यक्तीची किंवा वस्तूची दिशा ओळखा.

बैठक व्यवस्था प्रश्न प्रकार

1】 रेखीय बैठक व्यवस्था

या प्रकारचा प्रश्न एका ओळीत किंवा दुहेरी पंक्तीच्या मांडणीत विचारला जातो. आपणास इथे दिशेची विशेष काळजी घ्यावी लागेल.समजा.. एकाच रांगेत 5 लोक बसले आहेत.

प्रश्न :- A,P,R,X,S आणि Z एका ओळीत S बसले आहेत. Z मध्यभागी आहेत आणि A आणि P टोकावर बसले आहेत. A च्या डावीकडे R बसला आहे. तर P च्या उजवीकडे कोण बसला आहे?

A
S
X ∆
Z
स्पष्टीकरण

2】 वर्तुळाकार बैठक व्यवस्था

या प्रकारचे प्रश्न खालील प्रकारांमध्ये विचारले जातात.
» केंद्राबाजूने तोंड करून बसणारे उमेदवार
» केंद्राच्या विरुद्ध बाजूने तोंड करून बसणारे उमेदवार

A】 केंद्राबाजूने तोंड करून बसणारे उमेदवार

प्रश्न :- सहा मित्र A,B,C,D आणि F केंद्राकडे तोंड करून वर्तुळात बसलेले. E हा D च्या डावीकडे आहे. C च्या जागा E आणि A च्या मध्ये आहे. C च्या लगेच उजव्या बाजूला कोण बसले आहे?

A ∆
C
B
E
B】 केंद्राच्या विरुद्ध बाजूने तोंड करून बसणारे उमेदवार

प्रश्न :- खाली दिलेल्या आकृत्याप्रमाणे आठ लोक A, B, C, D, E, F, G आणि H बसलेले आहेत. आणि जर ते बाहेरच्या दिशेने तोंड करत असतील तर. जर सर्व लोक घड्याळाच्या दिशेने दोन स्थितीत फिरतात. वर्तमान स्थितीपासून दोन स्थान हलवल्यानंतर H कोणत्या दिशेकडे तोंड करतो?

ईशान्य ∆
उत्तर
उत्तर पश्चिम
पूर्व
स्पष्टीकरण

काही लोक वर्तुळाच्या आत तर काही वर्तुळाबाहेर तोंड करत असताना तुम्ही त्यानुसार लोकांच्या दिशा शोधू शकता.

3】 आयताकृती बैठक व्यवस्था
या प्रकारच्या व्यवस्थेमध्ये, खालील व्यवस्था शक्य आहेत

【a】 सर्व लोक केंद्राकडे तोंड करून आहेत.
【b】 सर्व लोक केंद्राबाहेर तोंड करत आहेत.
【c】 काही लोक आतून तर काही केंद्राबाहेर तोंड करत आहेत.

या व्यवस्थेसाठी दिशानिर्देश गोलाकार व्यवस्थेप्रमाणेच घेतले जातात.

प्रश्न :- चार मित्र A, B, C आणि D कॅरम खेळत आहेत. A चे तोंड दक्षिणेकडे आहे, D पूर्वेकडे आहे, C पश्चिमेकडे आहे B हे C च्या डावीकडे बसले आहे.

【a】 C च्या उजवीकडे कोण बसले आहे?
उत्तर :- C च्या उजवीकडे A बसला आहे.
【b】 B च्या समोर कोण बसले आहे?
उत्तर :- B च्या समोर A बसला आहे.

4】 कोडीसह रेखीय,वर्तुळाकार व चौरस व्यवस्थांचे संयोजन

अनेकांना अशा समस्या सोडवण्यात अडचणी येतात. वरील मुद्द्यांचे स्पष्ट चित्र पाहण्यासाठी आपण खाली दिलेल्या मुलभूत गोलाकार मांडणीचा विचार करूया

आठ मित्र Q, R, S, T, V, W, Y आणि Z एका गोलाकार टेबलाभोवती मध्यभागी बसलेले आहेत, त्याच क्रमाने आवश्यक नाही. गटात 3 पुरुष आणि 5 महिला आहेत. कोणतेही दोन नर एकमेकांचे जवळचे शेजारी नाहीत.

【a】 V त्याच्या पत्नीच्या उजवीकडे दुसऱ्या क्रमांकावर बसला आहे.

【b】 S हा V च्या उजवीकडे तिसरा बसतो.

【c】 W तिच्या पती Z च्या उजवीकडे दुसऱ्या क्रमांकावर बसली आहे.

【d】 Z हा V च्या पत्नीचा जवळचा शेजारी नाही.

【e】 T हा पुरुष आहे आणि Y हा V चा जवळचा शेजारी नाही.

【f】 R हा Q च्या उजवीकडे दुसऱ्या क्रमांकावर बसला आहे.

आता, पहिल्या 2 अटी एक संभाव्य व्यवस्था देतात....

तिसऱ्या आणि चौथ्या अटीनुसार खालील व्यवस्था शक्य आहेत..

जरी Z ची 3 संभाव्य पोझिशन्स मिळाली, परंतु 1 ली आणि 3 री व्यवस्था शक्य नाही कारण आम्ही या केस मध्ये W ठेवू शकत नाही, तसेच, V आणि Z दोन्ही पुरुष असल्यामुळे एकत्र ठेवता येणार नाही आणि हे उल्लंघन करते. प्रश्नाची मर्यादा. तर, आपण दुसऱ्या केससह पुढे जाऊ.

आता, पाचव्या विधानानुसार, पुरुष असल्याने T ला V च्या शेजारी ठेवता येत नाही आणि म्हणून ा ठेवण्यासाठी फक्त एक जागा उरली आहे. तसेच, Y हा V चा जवळचा शेजारी नाही, म्हणून Y ला V च्या पत्नीच्या ठिकाणी ठेवले जाईल. Q आणि R ला सहाव्या विधानानुसार त्यांच्या जागी ठेवता येईल.

वरील बुद्धिमत्ता या विषयावरील बैठक व्यवस्था संकल्पना, माहिती तसेच प्रश्न आपणांस कसे वाटले तसेच काही चुका अथवा सुधारणा असतील तर कमेंट बॉक्स मध्ये नक्की कळवा?

वरील माहिती आपण पहा आणि आवडल्यास इतरांना ही नक्की Share करा.

धन्यवाद...!!